Son on yıldır, belki de daha uzun bir süredir Tarihsel Sosyoloji, ODTÜ’deki ders programımda sürekli yer alan bir ders oldu ve lisans-üstü dersler arasında en sevdiklerimden birisiydi. Nedeni, kitabın giriş bölümünde daha ayrıntılı bir şekilde ele aldığım üzere tarihsel sosyoloji perspektifiyle gelen uzun erimli bir tasavvur ve bu perspektifin klasik sosyoloji geleneği içindeki dayanağını oluşturmasından kaynaklanıyordu.
Tarihsel sosyoloji derslerim genellikle biri güz, diğeriyse bahar dönemlerinde verilen iki kısımdan oluşur. Güz döneminde daha geniş ve genel bir yaklaşım ortaya konulurken, bahar döneminde tarihsel sosyolojik bir perspektifle toplum ve din üzerine odaklanılır.
Yıllar boyunca öğrencilerimle birlikte bu başlıklar üzerine ilgi çekici ve aydınlatıcı tartışmalar yaptık. 2007 Sonbaharı’nda geleneksel (ya da zorunlu) “dönem ödevi”nin, tarihsel sosyoloji geleneği içinde çalışmalarını sürdüren bir Türk bilim insanı ile gerçekleştirilecek mülakat biçiminde hazırlanabileceği fikri doğdu. Kısmen yapılandırılmış bir ortak mülakat formu üzerine sınıfta tartışıldı, fakat nihayetinde her bir mülakat, mülakatı gerçekleştiren öğrencinin ve görüşülen bilim insanın özgün profilleri tarafından şekillendirildi. Sonuç, aynı zamanda Türk tarihsel sosyologlarının, alana kısa bir süre önce girmiş öğrenciler tarafından çizilen hayli renkli portrelerinden oluşan bir koleksiyon oldu.
Okur bunun bir atölye çalışmasının ürünü olduğunu unutmamalıdır. Bu çerçeve içinde kitaba bir bütünlük kazandırmak için elimizden gelenin en iyisini yapmaya çalıştık. Bununla birlikte, bireyselliğin standartlaşmaya göre öncelik taşıdığına da dikkat çekmek gerek.
Bu çalışmaya katkıda bulunan herkese, bilim insanlarına olduğu kadar öğrencilere de şükranlarımı sunmaktan mutluluk duyuyorum. En başından beri projenin yayımlanmasını destekleyen ve cesaretlendiren ve gerçekleşmesinde emeği geçen Sayın Taşkın Takış’a teşekkür borçluyum. Aynı zamanda kitabın hazırlanması sürecinde gösterdiği tüm sorumluluk duygusu ve esneklik için editör Sunay Aksoy’a da teşekkür etmek istiyorum.
